Sindirim Sistemi

Lipidlerin Sindirimi ve Emilimi

Lipdler veya yağlar ince bağırsakta sindirilir ve emilir. Bu makalede safra tuzlarının pankreatik lipazın sindirebilmesi için yağları nasıl emülsifiye ettiğini öğreneceksiniz. Ayrıca kan dolaşımına girmeden önce, yağların ilk olarak lacteal denilen lenfatik kılcal damarlara nasıl girdiğini öğreneceksiniz.

Lipidler

Etler, süt ürünleri, tohumlar, fındık ve yağlar gibi gıdalar diyet yağı içerir. Yağ, lipidin yaygın bir örneğidir ve bu derste yağlar gibi lipidlerin parçalanma ve sindirim sisteminden emilme yollarını öğreneceksiniz.

Lipid, suda çözünme kabiliyetine sahip olmayan yağ benzeri bir molekül olarak tanımlanır. Suda çözünememe, yağ sindiriminde bir zorluk unsuru oluşturur. Yağ; sudan hoşlanmadığından, sindirim sisteminden geçerken topaklanma ve büyük damlacıklar oluşturma eğilimindedir. Yani ince bağırsaktaki diyet yağı oldukça büyük bir yağ küresi gibi görünüyor.

İlgili Makale: Mide ve Otonom Sinir Sistemi Kontrollerinin Anatomisi ve Fizyolojisi

Safra Tuzları ve Pankreatik Lipaz

Bu küreler, karaciğerde üretilen ve safra kesesinde depolanan büyük yağ damlacıkları ile karışana kadar kalır. Safra, lipidlerin emülgatör görevi gören safra tuzlarını içerir. Emülsiyonlaştırma terimi, büyük yağ damlacıklarını daha küçük yağ damlacıklarına bölmek anlamına gelir ve ince bağırsakta gerçekleşir. Safra tuzları parçalanır ve daha ince damlacıklar oluşturmak için yağı kaplar. Bu ince damlacıklar daha fazla yüzey alanına sahiptir ve bu, sindirime yardımcı olur; çünkü yağ sindirici enzim pankreatik lipaz sadece yağ damlacıklarının yüzeyinde etki edebilir.

İnce bağırsağın enzimleri neredeyse tüm yağ sindiriminden sorumludur. Pankreatik lipaz lipid üzerinde etki ettiğinde onu parçalar ve bu da lipidlerin iki sindirim ürünü olan serbest yağ asitleri ve monogliseritlerle sonuçlanır. Bu ürünlerin ince bağırsağı kullanımı çok daha kolaydır ve sindirim sisteminden emilimi çok azdır.

Epitel Hücreler

Emilim, ince bağırsağın mukozal astarı yoluyla gerçekleşir ve bu ürünler mukozadan geçtiğinde epitel hücrelerine girerler. Hücrelerin içine girdikten sonra serbest yağ asitleri ve monogliseritler, içinde lipidlerin sentezini ve taşınmasını içeren bir sistem olan endoplazmik retikuluma girer. Burada sindirilen ürünler trigliseritlere yeniden sentezlenir.

Trigliseritler, vücut tarafından depolanan başlıca yağ formudur. Yani, belirtmek gereken önemli bir gerçek, yağların ince bağırsağın epitel hücrelerinde yeniden birleştirilmesidir. Bu yağ emilimi proteinlerin ve karbonhidratların emiliminden farklı kılar. Protein ve karbonhidrat emilimi ile temel birimleri amino asitler ve monosakkaritler olan yapı taşlarının bağırsak epitel hücrelerinden değişmeden geçebildiğini görüyoruz.

İlgili Makale: İnce Bağırsak Nedir? – Anatomi ve Fonksiyonları

Şilomikronlar ve Lactealler

Trigliseritler gerçekten epitel hücrelerini terk etmeden önce proteinler ile kaplanırlar, bu da şilomikronların oluşumuyla sonuçlanır. Yani şilomikronların protein ve lipidten oluşan küçük globüller olduğunu görüyoruz. Protein kaplaması, trigliseritlerin suda çözünür bir kaplamasını verir ve bu, şilomikronun hücre dışına çıkmasına izin verir.

Yeni oluşan şilomikronlar epitelyal hücrelerinden ayrılır ve lacteal adı verilen lenfatik kılcal damarlarına girerler. Lactealler, villus adı verilen bağırsak duvarının parmak benzeri projeksiyonlarında bulunur. Lactealler yağların emilmesinin başka bir benzersiz yolunu temsil eder, çünkü lipidler kan dolaşımına geri dönmeden önce lenfatik sistemden geçer.

Şilomikronlar, lakteal adı verilen lenfatik kılcal damarlara girer.
  • Save
Şilomikronlar, lakteal adı verilen lenfatik kılcal damarlara girer.

Şilomikronlar, lakteal adı verilen lenfatik kılcal damarlara girer. Şilomikronlar, lacteal adı verilen lenfatik kılcal damarlara girer.

Bu, protein ve karbonhidrat sindiriminden farklıdır; çünkü amino asitler ve monosakkaritler lenfatik sisteme girmez. Bunun yerine doğrudan kan kılcal damarlarına ve daha sonra karaciğere giden hepatik portal damara giderler.

Yağlar artık vücudunuzun etrafında dolaşabilir. Hücre zarları oluşturmak, sinirlerinizi kaplayan miyelin kılıflarını yapmak ve elbette vücudu yağlı bir yastıkla yalıtmak için kullanılırlar. Sisteminizde yeterli karbonhidrat yoksa, yağlar vücudunuz için yakıt olarak da kullanılabilir. Bu önemli vücut fonksiyonları için yağlara ihtiyacınız olsa da çok iyi bir şeye sahip olmayabilirsiniz. Örneğin, kanınızdaki yüksek bir trigliserit seviyesi kalp hastalığı riskinizi artırabilir.

Makale Özeti

Hadi gözden geçirelim. Lipid, suda çözünme kabiliyetine sahip olmayan yağ benzeri bir molekül olarak tanımlanır. Lipidler veya yağlar, safra ile tanıştıkları ince bağırsağına ulaşana kadar sindirim sisteminden sindirilmez. Safra, lipidlerin emülgatör görevi gören safra tuzları içerir. Bu; büyük yağ damlacıklarını, daha sonra yağ sindirici enzimi pankreatik lipazın sindirimi için daha kolay olan küçük yağ damlacıklarına böler.

Pankreatik lipaz küçük lipid damlacıklarına etki ettiğinde, onları lipidlerin iki sindirim ürünü olan serbest yağ asitleri ve monogliseritlere ayırır. Bu küçük birimler bağırsak mukozasından geçebilir ve ince bağırsağın epitel hücrelerine girebilir.

Hücrelerin içine girdikten sonra fonksiyonları lipidlerin sentezini ve taşınmasını içeren hücre içindeki bir sistem olan endoplazmik retikuluma girerler. Burada sindirilen ürünler, vücut tarafından depolanan ana yağ formu olan trigliseritlere yeniden sentezlenir.

Trigliseritler hücreden ayrılmadan önce bir protein kaplaması alırlar ve şilomikron haline gelirler. Şilomikronlar, protein ve lipidten oluşan küçük globüllerdir. Şilomikronlar, genel kan dolaşımına girmeden önce ilk olarak lacteal adı verilen lenfatik kılcal damarlara girer.

Yağlar; hücre zarları oluşturmak, miyelin kılıfları yapmak, vücudu yalıtmak veya alternatif bir yakıt kaynağı olarak kullanılır.

İlgili Akademik Makaleler:

  1. Karaciğerdeki Lipid Metabolizması
  2. Deneysel karaciğer intoksikasyonunda N-asetil sistein’in glutatyon metabolizması ve lipid peroksidasyonuna etkileri
  3. Egzersiz ve Lipidler
  4. LIPIDLER VE BÖBREK
Lipitlerin Sindirimi ve Emilimi
  • Save

Etiketler

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

Başa dön tuşu
Previous Next
Close
Test Caption
Test Description goes like this
Kapalı
Kapalı
Share via
Copy link